Bezpieczeństwo kwasu hialuronowego - co mówi nauka?

Bezpieczeństwo kwasu hialuronowego - co mówi nauka?

Lek. med. Agnieszka Tomala
Kwas hialuronowy (HA) to substancja, która od lat znajduje zastosowanie zarówno w medycynie estetycznej, jak i terapii wielu schorzeń. Wokół jego stosowania wciąż pojawiają się pytania - przede wszystkim o to czy kwas hialuronowy jest bezpieczny oraz jakie są naukowe podstawy jego stosowania. Warto przyjrzeć się temu zagadnieniu bliżej w oparciu o badania i aktualną wiedzę medyczną. Wszystko po to, aby móc mieć pewność czy zabiegi oparte na kwasie hialuronowym aby na pewno będą dobrym rozwiązaniem w naszym, konkretnym przypadku.

Czym jest kwas hialuronowy oraz dlaczego jest tak powszechnie stosowany?

Kwas hialuronowy to naturalnie występujący w organizmie polisacharyd, należący do grupy glikozaminoglikanów. To kwas, który znajduje się między innymi w skórze - gdzie odpowiada za jej nawilżenie i elastyczność - w ciałku szklistym oka oraz w mazi stawowej (pełniąc funkcję amortyzującą i ochronną). Jednym z najistotniejszych powodów, dla których bezpieczeństwo kwasu hialuronowego oceniane jest wysoko, pozostaje jego biokompatybilność. W praktyce oznacza to, że organizm „rozpoznaje” go jako własną substancję - co znacząco zmniejsza ryzyko reakcji alergicznych. Co więcej, HA ulega stopniowej biodegradacji - co sprawia, że nie pozostaje trwale w tkankach. To właśnie te konkretne właściwości sprawiają, że odpowiedź na pytanie czy kwas hialuronowy jest bezpieczny, w większości przypadków jest twierdząca. Warunek jest tylko jeden - jego odpowiednie stosowanie. 

 

Badania naukowe - co mówią o bezpieczeństwie kwasu hialuronowego?

Ocena tego, jak wygląda realne bezpieczeństwo kwasu hialuronowego, opiera się na określonych badaniach klinicznych oraz przeglądach systematycznych publikowanych w bazach takich jak PubMed. Jednym z często cytowanych opracowań pozostaje przegląd systematyczny opublikowany w Aesthetic Surgery Journal (Beleznay i wsp., 2015, DOI: 10.1093/asj/sjv019), w którym analizowano powikłania po wypełniaczach na bazie HA. Badanie obejmowało setki przypadków klinicznych i wykazało, że poważne działania niepożądane - takie jak martwica tkanek -  występują niezwykle rzadko i najczęściej są związane z błędami technicznymi, a nie samą substancją.

 

Z kolei metaanaliza opublikowana w Dermatologic Surgery (Signorini i wsp., 2016, PMID: 27126854) skupiła się na bezpieczeństwie zabiegów estetycznych z użyciem kwasu hialuronowego. Podczas metaanalizy badano tysiące zabiegów wykonanych na różnych grupach pacjentów. Wnioski były jednoznaczne - bezpieczeństwo kwasu hialuronowego jest wysokie, a większość działań niepożądanych ma charakter łagodny i przejściowy, powodując delikatny obrzęk i zaczerwienienie.

Równie istotne w kontekście bezpieczeństwa HA pozostają stanowiska organizacji eksperckich. Europejskie Towarzystwo Dermatologii Estetycznej (EADV) oraz Polskie Towarzystwo Medycyny Estetycznej i Anti-Aging (PTMEiAA) podkreślają, że odpowiedź na pytanie czy kwas hialuronowy jest bezpieczny, zależy nie tylko od preparatu, ale także od doświadczenia osoby wykonującej zabieg oraz przestrzegania procedur.

 

Jak wygląda proces dopuszczenia preparatów HA do użycia?

Nie bez znaczenia dla oceny jak wygląda bezpieczeństwo kwasu hialuronowego, jest proces rejestracji produktów. Preparaty HA stosowane w medycynie estetycznej są klasyfikowane jako wyroby medyczne klasy III - czyli o najwyższym poziomie ryzyka. Aby mogły trafić na rynek, muszą spełnić rygorystyczne wymagania. Do najważniejszych z nich należą:

  • przejście badań jakości, bezpieczeństwa i skuteczności,

  • uzyskanie certyfikatu CE,

  • produkcja zgodna z normami medycznymi.

Proces ten obejmuje zarówno ocenę składu, jak i sposobu działania w tkankach. To właśnie dzięki temu pytanie czy kwas hialuronowy jest bezpieczny, ma oparcie nie tylko w badaniach, ale również w systemie regulacyjnym.

 

Bezpieczeństwo kwasu hialuronowego - na co zwrócić uwagę?

Chociaż bezpieczeństwo kwasu hialuronowego jest dość dobrze udokumentowane - istnieją sytuacje, które mogą zwiększać ryzyko powikłań. Mowa tutaj przede wszystkim o:

  • nieprawidłowej technice podania,

  • braku znajomości anatomii człowieka,

  • stosowaniu niecertyfikowanych preparatów.

W takich przypadkach problem nie wynika z właściwości HA, a z błędów proceduralnych. Jeśli zabieg jest jednak wykonywany przez wykwalifikowanego specjalistę. To właśnie dlatego tak ważne jest, aby powiększanie ust kwasem hialuronowym i każdy inny zabieg urodowy czy zdrowotny był przeprowadzany przez osobę doświadczoną, z należytymi kompetencjami.

 

Czy kwas hialuronowy jest bezpieczny dla każdego?

Kwas hialuronowy jest z reguły bezpieczny dla większości osób. Jednak jak wszędzie, również i tu istnieją konkretne przeciwwskazania do zabiegu z jego zastosowaniem. Kiedy należy unikać kwasu hialuronowego?

  • Gdy pojawiają się aktywne infekcje skóry.

  • Gdy cierpimy na choroby autoimmunologiczne.

  • Gdy jesteśmy w ciąży.

Stosując konsultację lekarską przed zabiegiem z wykorzystaniem kwasu - z łatwością uzyskamy odpowiedź na pytanie, czy aby na pewno będzie on dla nas bezpieczny.  Warto podkreślić, że odpowiedzialne podejście do zabiegu to nie tylko wybór preparatu, ale także świadoma decyzja pacjenta. Wiedza o tym czy kwas hialuronowy jest bezpieczny, powinna opierać się na faktach - a nie na mitach czy opiniach z niesprawdzonych źródeł.

 

Źródła:

 

Beleznay i wsp., 2015 - Aesthetic Surgery Journal

Beleznay K., Humphrey S., Carruthers J.D.A., Carruthers A.

Aesthetic Surgery Journal, 2015

 

Signorini M., Liew S., Sundaram H., et al.

“Global Aesthetics Consensus: Avoidance and Management of Complications from Hyaluronic Acid Fillers”

Dermatologic Surgery, 2016

 

Te wpisy mogą Cię zainteresować

wyrażam zgodę

Ta strona zapisuje w Twoim urządzeniu krótkie informacje tekstowe zwane plikami cookies (ciasteczkami). Są one wykorzystywane do zapisywania indywidualnych preferencji użytkownika, umożliwiają logowanie się do serwisu, pomagają w zbieraniu statystyk Twojej aktywności na stronie. W każdej chwili możesz zablokować lub ograniczyć umieszczanie plików cookies (ciasteczek) w Twoim urządzeniu zmieniając ustawienia przeglądarki internetowej. Ustawienie lub pozostawienie ustawienia przeglądarki na akceptację cookies (ciasteczek) oznacza wyrażenie przez Ciebie świadomej zgody na takie praktyki.